سوالات متداول

بررسی وضعیت اعتباری صادرکننده جهت تضمین تعهدات متقاضی از سوی صندوق به عنوان ضامن نزد ذینفع ضمانت نامه می باشد که حسب نیاز متقاضی، ذینفعان می توانند بانکها یا موسسات مالی و اعتباری، شرکتهای تامین مالی جمعی تحت نظارت سازمان بورس، شرکتهای تولیدکننده دارای پروانه بهره برداری و همچنین سازمان توسعه تجارت ایران باشد. لازم به ذکر است که در ضمانت نامه های مبتنی بر قرارداد، ذینفع ضمانت نامه می تواند کارفرما/خریدار خارجی باشد.
عموم صادرکنندگان کالا و خدمات
ارائه این خدمت به صورت حضوری و الکترونیکی بوده و متقاضی می تواند جهت اخذ فرمهای موردنیاز و توضیحات تکمیلی به مدیریت اعتبارسنجی و یا از طریق درگاه پنجره ملی خدمات هوشمند دولت ارسال نمایند. همچنین جهت دریافت اطلاعات بیشتر می توانند با شماره تلفن 88738610 تماس حاصل نموده و یا از طریق پست الکترونیک credit@egfi.org با ما در ارتباط باشند.
۱. دریافت درخواست کتبی ذینفع ضمانت نامه
۲. تشکیل پرونده و اعتبارسنجی از صادرکننده در صندوق
۳. بررسی پرونده اعتبارسنجی در ارکان تصمیم گیر (کمیته فنی اعتباری/هیات مدیره)
۴. ابلاغ مصوبه به متقاضی جهت وثیقه سپاری و پرداخت کارمزد
۱. درخواست کتبی ذینفع ضمانتنامه حاوی اطلاعات کاملی در خصوص شرایط اعطای تسهیلات یا کالای مورد معامله
۲. اطلاعات هویتی شرکت (شامل اساسنامه، آگهی تاسیس، روزنامه اعضاء هیات مدیره، شناسنامه و کارت ملی اعضا هیات مدیره، کارت بازرگانی، پروانه بهره برداری، لیست بیمه، اسناد مالکیت محل فعالیت)
۳. اطلاعات مالی شرکت (شامل صورتهای مالی حسابرسی به همراه اظهارنامه مالیاتی سه سال اخیر، اظهار نامه مالیات بر ارزش افزوده فصلی سال جاری، گواهی ماده 186 امور مالیاتی)
۴. اطلاعات صادراتی شرکت (شامل لیست کوتاژهای صادراتی سه سال اخیر به همراه بارنامه حمل مربوطه، قرارداد فروش صادراتی با خریدار خارجی)
۵. اطلاعات بانکی شرکت (شامل وضعیت گردش حساب نزد بانکها، چکهای برگشتی، تسهیلات جاری، ضمانت نامه و اعتبارات اسنادی گشایش یافته)
۶. تکمیل و ارائه فرم‌های اعتبارسنجی
لازم به ذکر است که مدارک مذکور عمومی بوده و حسب مورد با توجه به ماهیت حقوقی (شخصیت حقیقی/حقوقی) متقاضی، فعالیت در زمینه صدور خدمات فنی و مهندسی، فهرست مدارک متفاوت بوده و به صورت تفکیک شده در اختیار ایشان قرار می‌گیرد.
حداکثر ظرف مدت ۱۵ روز پس از تکمیل پرونده اعتباری، گزارش اعتبارسنجی تنظیم و در دستور کار ارکان تصمیم گیر حسب مورد، قرار می گیرد.
ارائه خدمات پوشش بیمه‌ای صندوق ضمانت صادرات ایران مستلزم ارزیابی دقیق وضعیت اعتباری خریداران می‌باشد. مدیریت اعتبارسنجی صندوق ضمانت صادرات ایران با برقراری ارتباط با موسسات اعتبارسنجی خارجی در سطح بین‌المللی، امکان دسترسی به اطلاعات اعتباری خریداران خارجی را برای خود فراهم نموده و با تجزیه و تحلیل گزارشات اعتباری واصله، اقدام به تعیین سقف اعتباری خریداران خارجی حسب درخواست صادرکنندگان متقاضی نموده است. انجام فرآیند اعتبارسنجی خریداران خارجی با بررسی توانایی بازپرداخت بدهی خریداران خارجی و تعیین سقف اعتباری، مرحله مقدماتی صدور انواع بیمه‌نامه‌های کوتاه مدت و در برخی موارد بیمه‌نامه‌های بلند مدت می‌باشد.
عموم صادرکنندگان کالا و خدمات.
ارائه این خدمت به صورت الکترونیکی بوده و صادرکنندگان می‌تواند درخواست خود را از طریق درگاه پنجره ملی خدمات هوشمند دولت ارسال نمایند. راهنمای ثبت درخواست از طریق پنجره ملی در درگاه پنجره ملی خدمات هوشمند دولت قابل مشاهده می‌باشد. کلیه مدارک و مستندات مورد نیاز می‌تواند در پنجره ملی بارگزاری گردد و نیازی به مراجعه حضوری نمی‌باشد. همچنین جهت دریافت اطلاعات بیشتر می‌توانند با شماره تلفن 88738610 تماس حاصل فرموده و یا از طریق آدرس پست الکترونیکی creditreports@egfi.org با ما در ارتباط باشند. ضمناً آدرس صندوق: میدان آرژانتین، خیابان احمد قصیر، خیابان شانزدهم، پلاک ۵ می‌باشد.
در مرحله اول، صادرکننده درخواست اعتبارسنجی خریدار را از طریق درگاه پنجره ملی خدمات هوشمند دولت ارسال می‌نماید. هزینه اخذ گزارشات از موسسات اعتبارسنجی متعاقب ثبت درخواست اعتبارسنجی، در پنل کاربری اعلام می‌گردد. متعاقب خرید گزارش اعتبارسنجی خریدار خارجی معرفی شده از موسسات اعتبارسنجی خارجی، مدیریت اعتبارسنجی (اداره اعتبارسنجی خارجی) اقدام به تجزیه و تحلیل اطلاعات کمی و کیفی موجود در گزارش و همچنین بررسی صورت‌های مالی خریدار نموده و نهایتاً با استفاده از الگوهای اعتبارسنجی مصوب، رتبه اعتباری و سقف اعتبار خریدار خارجی را تعیین می‌نماید. پس از تصویب سقف اعتباری در ارکان تصمیم‌گیری، نتیجه از طریق پنل کاربری به اطلاع صادرکننده می‌رسد تا جهت اخذ پوشش بیمه‌ای اقدام نماید.
در مرحله اول، تکمیل فرم‌های درخواست اعتبارسنجی در پنجره ملی که حاوی اطلاعات ثبتی صادرکننده و اطلاعات ثبتی و تماس خریدار خارجی اعم از آدرس، شماره تلفن، آدرس ایمیل و همچنین اطلاعات معامله صادراتی مورد نظر و سقف اعتبار درخواستی می‌باشد و متعاقب اعلام هزینه اعتبارسنجی از سوی صندوق در پنل کاربری، وجه هزینه می‌باید از سوی صادرکننده پرداخت شده و تصویر فیش مربوطه از طریق درگاه پنجره ملی بارگزاری گردد.
هزینه اعتبارسنجی از دو بخش تشکیل شده که عبارتند از هزینه موسسه اعتبارسنجی بعلاوه هزینه اداری که معمولاً بین ۸۵ یورو تا ۲۲۰ یورو می‌باشد و به کشور خریدار بستگی دارد.
مدت زمان انجام اعتبارسنجی و تعیین سقف اعتبار جهت شرکت خریدار یا بانک خارجی در کشور خریدار، ۱۰-۷ روز کاری و در خصوص کشورهای عراق، افغانستان و منطقه CIS (ترکمنستان، تاجیکستان، قرقیزستان، قزاقستان و ازبکستان) ۱۵-۱۰ روز کاری می‌باشد.
واردکنندگان می توانند در خصوص وضعیت اعتباری تأمین کنندگان از صندوق تقاضای اعتبارسنجی نمایند. در این صورت صندوق پس از سفارش به موسسات اعتبارسنجی کننده، گزارش دریافتی را بدون تفسیر عیناً به واردکننده ارائه می نماید. در اینگونه موارد هزینه اداری که جهت اعتبارسنجی و تعیین سقف و اعلام آمادگی برای پوشش دریافت می شود، از واردکننده دریافت نشده و فقط هزینه مربوط به موسسه اعتبارسنجی کننده و مالیات بر ارزش افزوده آن دریافت می گردد.
صادرکننده یا خریدار می توانند تصویری از صورتهای مالی حسابرسی شده مربوط به خریدار خارجی را به صندوق ارائه نمایند تا با بررسی آنها وضعیت مالی خریدار مشخص و سقف اعتباری برای وی تعیین شود. صحت این صورت های مالی طی استعلامی از حسابرس وی تأیید خواهد شد. برای خریداران عراقی، افغانی و کشورهای CIS که در مورد آنها اطلاعات مدونی و قابل اتکایی موجود نیست و بطور معمول نیز نسبت به تنظیم صورتهای مالی و حسابرسی آنها اقدام نمی نماید، میزان خرید قبلی از شرکت های ایرانی نیز می تواند مبنای تصمیم گیری جهت تعیین سقف باشد. در این خصوص ضمن استعلام از شرکت های ایرانی که این خریدار خارجی از آنها خرید نموده و دریافت مدارک مثبته، میزان کارکرد به تفکیک سال مشخص شده و میانگینی از کارکرد سالانه مبنای تصمیم گیری جهت تعیین سقف اعتباری می باشد.
تصریح قانونگذار در بند "ب" ماده ۵ قانون چگونگی اداره صندوق ضمانت صادرات ایران، مفاد مصوبات هیات محترم وزیران، شورای پول و اعتبار و نهایتاً آیین نامه ظهرنویسی و صدور ضمانت نامه از طرف بانک ها (مصوب جلسه مورخ ۲۸/۱۰/۱۳۹۰ کمیسیون اعتباری بانک مرکزی ج.ا.ا. )ضمانت‌نامه‌های صندوق از جمله وثایق قابل قبول سیستم بانکی جهت تضمین تسهیلات اعطایی به صادرکنندگان می‌باشد.
اولین گام برای دریافت ضمانتنامه اعتباری، ارایه درخواست ذینفع ضمانتنامه (بانک/موسسات مالی اعتباری/ تولیدکننده محصولات صادراتی) به صندوق می باشد. برای این منظور و قبل از هر اقدامی میبایست درخواست اعتبار متقاضی در بانک مربوطه مطرح و پس از تصویب به این صندوق ابلاغ گردد .بدیهی است در متن درخواست بانک می بایست به نکاتی از قبیل مبلغ تسهیلات، مدت اعتبار و نرخ سود تسهیلات، اشاره شده باشد. پس از تصویب اعطای تسهیلات برای متقاضی در بانک، ارایه درخواست به صندوق ، تکمیل مدارک و اعتبارسنجی متقاضی و طرح موضوع در ارکان اعتباری صندوق، مبلغ و شرایط ضمانت نامه قابل صدور به متقاضی ابلاغ و پس از انجام وثیقه سپاری و واریز کارمزد، ضمانت نامه مربوط صادر و در اختیار بانک قرار می گیرد.
ضمانت نامه های اعتباری صندوق کارکرد وثیقه ای دارند و بمنظور تضمین بازپرداخت تسهیلات مصوب سیستم بانکی- سرمایه در گردش صادراتی- برای صادرکنندگان ایرانی(اعم از شخص حقیقی و حقوقی) و بنا به درخواست تامین مالی کننده صادر می شوند.
زمانی که صادرکننده ایرانی برای تامین مواد اولیه مورد نیاز خود، قصد تامین و خرید اعتباری از تولیدکننده های داخلی را داشته باشد.
متقاضی ضمانت‌نامه‌های اعتبار تولیدی باید دارای سابقه صادراتی به نام خود باشد و در پایان دوره اعتبار و بهنگام تسویه ضمانت‌نامه باید مدارک صادراتی حداقل معادل ارزش ضمانت‌نامه ارائه نماید.
تولید کنندگان اصلی دارای پروانه تولیدی و یا شرکت‌های توزیع وابسته آنها و یا شرکت‌های تعاونی وابسته جهت صادرات.( در همین راستا ارایه پروانه بهره‌برداری، جواز مربوط به توزیع کالا و همچنین اساسنامه ، شرکت نامه ، روزنامه رسمی مربوط به تعیین اعضای هیات مدیره و صاحبان حق امضاء الزامی خواهد بود.)
به استناد تصمیم جلسه مورخ ۰۱/۰۹/۱۳۹۴ هیات محترم وزیران، نرخ کارمزد قابل اخذ برای صدور ضمانت نامه اعتباری بمنظور تضمین بازپرداخت تسهیلات مصوب برای هریک از صادرکنندگان ، تابع دوره اعتبار مورد درخواست(دوره تامین مالی مورد نظر بانک/ تامین مالی کننده) و گروه اعتباری متقاضی می باشد.
از زمان پرداخت تسهیلات
خیر، تضمین صندوق صرفاً شامل تسهیلات اعطایی پس از تاریخ صدور ضمانت نامه اعتباری خواهد بود.
متعاقب ارایه درخواست تمدید دوره بازپرداخت از سوی ذینفع ضمانت نامه، بررسی و موافقت ارکان تصمیم گیر صندوق و واریز کارمزد تمدید از سوی صادرکننده ، تمدیدیه مورد درخواست بانک صادر و ارسال خواهد شد.
براساس نوع بیمه نامه درخواستی از سوی صادرکننده (خاص یا کل گردش صادرات)، رتبه ریسک کشور خریدار، رتبه اعتباری خریدار (فقط خاص صادرات)، تعداد خریداران به همراه تعداد کشورهای تحت پوشش و مبلغ کل تحت پوشش (فقط کل گردش صادرات) و نهایتاً دوره پرداخت تعیین می شود. صادرکنندگان می توانند از محاسبه گر حق بیمه کوتاه مدت در بخش خدمات الکترونیک سایت صندوق تعبیه شده است استفاده نمایند.
أ‌. بیمه نامه خاص: صدور این بیمه نامه به منظور پوشش یک قرارداد و یا اعتبار اسنادی مشخص است و تا پایان زمان اعتبار قرارداد یا زمان سررسید پرداخت و وصول وجوه صادراتی بیمه نامه اعتبار دارد. در صورت تمدید دوره پرداخت قرارداد یا اعتبار اسنادی تحت پوشش، دوره اعتبار آن قابل تمدید است.
ب‌. بیمه نامه کل گردش صادرات: دوره اعتبار این بیمه نامه یکسال شمسی از زمان صدور آن است و پس از اتمام آن قابل تجدید است. دوره اعتبار این بیمه نامه در حقیقت زمان مجاز برای استفاده از پوشش آن را مشخص می نماید و در صورت ارائه پوشش برای یک محموله خاص، اعتبار نامه شمولیت صادر شده تا پایان دوره پرداخت مربوط به آن محموله می باشد.
این بیمه نامه در وهله اول صرفاً شامل شرایط عمومی که شرایط کلی روابط بین بیمه گذار و صندوق را مشخص می نماید، بوده و صادر می گردد. در طی دوره اعتبار آن صادرکننده محموله های مربوط به خریدارانی را که قبلاً بابت آنها سقف اعتباری تعیین شده است به صندوق گزارش نموده و تقاضای پوشش آنها را می نماید. صندوق با صدور یک نامه شمولیت که در واقع الحاقیه ای بر بیمه نامه کل گردش صادرات است که در آن شرایط خصوصی مربوط به محموله صادراتی (شامل مبلغ، شرایط پرداخت و ...) ذکر می گردد. در واقع با صدور این نامه شمولیت اعلام می گردد که محموله ویژه که مشخصات آن ذکر شده است تحت شمولیت بیمه نامه اصلی قرار می گیرد.
صادرکننده از زمان (هر) سررسید پرداخت حداکثر ۵۰ روز مهلت دارد تا پس از عدم دریافت وجه از خریدار، اعلام خسارت نماید. از زمان وصول اعلام خسارت و مشروط به ارائه کلیه مدارک مربوط به محموله تحت پوشش، برای بیمه نامه های خاص صادرات و برای بیمه نامه های کل گردش صادرت به طور میانگین ۴ ماه دوره انتظار خسارت وجود دارد. این دوره به منظور تکمیل مدارک و بررسی آن در واحد خسارت صندوق در نظر گرفته شده است و در پایان این پروسه اعلام می گردد که آیا بیمه گذار محق دریافت خسارت است یا خیر. در صورت محق بودن، صادرکننده می باید حقوق و عواید خود در مورد قرارداد فروش یا اعتبار اسنادی تحت پوشش به صندوق منتقل نموده و سپس چک خسارت را دریافت نماید.
در حال حاضر جهت کمک به تسهیل دریافت حق بیمه، صندوق می تواند حق بیمه خود را به یکی از ارزهای اصلی (یورو یا دلار) با ماهیت و نرخ های برابری متفاوت دریافت نماید لیکن بر مبنای متون بیمه نامه ها، پرداخت خسارت نیز بر مبنای نوع و ماهیت ارزی که با آن حق بیمه دریافت شده، پرداخت می گردد.
بیمه نامه سرمایه گذاری صندوق صرفا ریسک های سه گانه سیاسی شامل محدودیت در نقل و انتقال ارز، جنگ و اغتشاشات و آشوبهای داخلی، سلب مالکیت و اقدامات تبعیض آمیز دولت میزبان می باشد و لذا ریسک های تجاری پروژه سرمایه گذاری و نرسیدن به نرخ بازده سرمایه گذاری مورد انتظار در زمره ریسک های تحت پوشش نمی باشد.
صندوق ضمانت صادرات ایران انواع ضمانت نامه های مبتنی بر قرارداد پیمانکاری، پروژه های صادراتی را با ترکیب وثایق و نرخ های مناسب، صادر می کند. صدور این نوع ضمانت نامه به صورت مستقیم به ذینفعی کارفرمای خارجی یا بانک وی و یا به صورت غیر مستقیم برای صدور ضمانت نامه های متقابل انجام می شود البته منوط به آنکه ضمانت نامه های صادره مورد پذیرش کارفرمایان/بانک خارجی قرار گیرند.
در صورتیکه پیمانکار ایرانی صرفا در قالب قرارداد EPC صورت وضعیتهای خود را از کارفرمای خارجی دریافت می کند می بایست همزمان با صدور بیمه نامه خاص صدور خدمات فنی و مهندسی نسبت به پیش پرداخت معادل ۱۰ الی ۲۰ درصد کل حق بیمه اقدام و الباقی حق بیمه به تدریج با پیشرفت پروژه متناسب با هر صورت پرداخت گردد.
با توجه به آنکه در ضمانت نامه اعتبار خریدار، در واقع قرارداد تامین مالی منعقد بین بانک عامل ایرانی و اعتبار گیرنده خارجی تحت پوشش بیمه ای صندوق قرار می گیرد. حق بیمه می بایست توسط اعتبار گیرنده خارجی و در ابتدای دوره ساخت/برداشت و همزمان با صدور ضمانت نامه به حساب صندوق واریز گردد. لذا صادرکننده ایرانی با تکمیل هر مرحله از قرارداد فروش/پیمانکاری و با تایید فاکتور فروش/صورت وضعیت از سوی خریدار/کارفرمای خارجی می تواند وجه آنرا در خلال دوره برداشت از بانک عامل ایرانی دریافت دارد.
بیمه گذار می بایست ظرف مدت معینی از سررسید اعلام خسارت نماید:
- بیمه‌نامه‌کل گردش صادرات ۵۰ روز
- بیمه‌نامه خاص صادرات ۵۰ روز
- ضمانتنامه اعتبار خریدار ۲ ماه
- بیمه‌نامه خرید دین اسناد صادراتی ۲۰ روز
بیمه‌گذار بر حسب نوع محصول دریافتی و پس از ارائه مدارک درخواستی، خسارت خود را حداقل بین ۲ ماه و حداکثر ۵ ماه دریافت خواهد کرد.
به همان ارزی که حق بیمه دریافت شده باشد
اصول مدارک ذیل به عنوان حداقل مدارک مورد نیاز است:
- قرارداد صادراتی منعقده، فاکتور و سیاهه تجاری مربوطه
- مدارک حمل کالا (بارنامه، اظهارنامه گمرکی و ...)
- رسید تحویل کالا به خریدار
- گواهی بازرسی و کیفیت کالا (حسب مورد)
اکثر کشورهای جهان به استثنای رژیم صهیونیستی و کشورهایی که بدلیل قطع روابط سیاسی، پوشش آنها در حالت تعلیق قرار دارد، تحت پوشش صندوق ضمانت صادرات ایران قرار می‌گیرند (۲۰۰ کشور). بر این اساس بنا به نوع پوشش شامل سیاست پوشش باز، محدود و یا مسدود می‌توان اعتبارات کوتاه، میان و یا بلند مدت کشورها را تحت پوشش قرار داد.
مدیریت ریسک صندوق، ریسک کشورهای مختلف را طبق روش های علمی بومی سازی شده، بررسی نموده و درجه ریسک آن کشورها را بین ۱ الی ۷ دسته‌بندی می‌نمایند، که در این درجه بندی، یک نشاندهنده کم ریسک‌ بودن کشور بوده و هرچه به سمت ۷ پیش برویم، ریسک کشور افزایش می‌یابد. این اطلاعات در صفحه اول وب سایت صندوق قابل دسترسی است. در ضمن، مدیریت ریسک با پایش اخبار اقتصادی و سیاسی کشورها، تحولات ریسک کشورها را زیر نظر داشته و هرماه این اخبار و تاثیر آنها بر ریسک کشورها را، در قالب ماهنامه ریسک کشوری بصورت آنلاین در سایت صندوق منتشر می‌نماید. از سوی دیگر ریسک بانک های خارجی نیز بر مبنای الگوی داخلی صندوق، بررسی و سقف اعتباری آنها تعیین می‌شود. اطلاعات منتشره صندوق در مورد ریسک بانک ها و کشورها، نگرانی صادرکنندگان از ریسک های سیاسی و تجاری موجود در فعالیت صادراتی آنها را کاهش خواهد داد.
صندوق به عنوان تنها موسسه بیمه اعتبار صادراتی ایران، در اتحادیه‌های بین المللی و منطقه ای از جمله اتحادیه برن و اتحادیه امان عضویت داشته و با شبکه‌های ارائه دهنده اطلاعات اعتباری، موسسات همتا و موسسات مالی بین المللی نیز همکاری دارد. این ارتباطات دسترسی به اطلاعات اعتباری شرکت ها، بانک های خارجی و کشورها را میسر نموده و ارائه پوشش های بیمه‌ای جهت صادرکنندگان را تسهیل خواهد نمود. همچنین تعاملات صندوق با نمایندگی های خارج از کشور، سبب شده تا به هنگام بروز خسارت در مورد یک شرکت/بانک خارجی، از صندوق و صادرکننده تحت پوشش آن، حمایت بعمل ‌آید.
چهارشنبه 23 اردیبهشت 1405 10:33:36